دلیل نصب صاعقه گیر چیست؟

چرا باید صاعقه گیر نصب کنیم ؟

اثرات مخرب صاعقه یا ناشی از برخورد مستقیم صاعقه بوده و یا از ولتاژهاي القایی میدانهاي الکترومغناطیسی آن ناشی می گردد و شوکهاي الکتریکی ناشی از صاعقه ( بطور مستقیم یا غیر مستقیم ) منجر به اثرات مخرب زیر می گردد :
-صدمه نیروي انسانی
-صدمه به تجهیزات الکتریکی و ارتباطی
- ایجاد خطا در داده و اطلاعات ارسالی
- از کار افتادگی و توقف دستگاهها
بنابراین:
اولا : بایستی از خطر برخورد مستقیم صاعقه به ساختمان و تاسیسات که میتواند منجر به تخریب فلزي ، آتش سوزي و تلفات انسانی آنها گردد جلوگیري نمود .
ثانیا : از دستگاهها و تجهیزات الکتریکی و مخابراتی داخل ساختمان در برابر خطرات اصابت صاعقه به صورت مستقیم و غیر مستقیم حفاظت نمود .
براي حفاظت از ساختمان در برابر صاعقه از صاعقه گیر استفاده می گردد که بدان حفاظت اولیه گفته می شود و براي حفاظت از تجهیزات الکتریکی داخل ساختمان از ارستر(arrester) استفاده می گردد که به این نوع حفاظت حفاظت ثانویه گفته می شود .

بنابراین سیستم حفاظت در برابر صاعقه شامل :
1- حفاظت اولیه (صاعقه گیر )
2- حفاظت ثانویه (ارستر)
که این دو مکمل یکدیگر هستند بدیهی است که هم صاعقه گیر و هم ارستر نیاز به سیستم ارت مناسب دارند .
حفاظت اولیه :
بمنظور حفاظت از سازه ها در برابر صاعقه باید از نفوذ جریان صاعقه به داخل ساختمان جلوگیري کرد . این کار بوسیله سیستم صاعقه گیر می باشد.

اقلام مورد استفاده سیستم صاعقه گیر: صاعقه گیر ، هادي میانی ، ارتینگ می باشد . در صورت استفاده از این سیستم در بالاي ساختمان ، صاعقه به صاعقه گیر برخورد کرده و جریان آن از طریق هادي میانی به سیستم زمین انتقال می یابد . بدین ترتیب سیستم صاعقه گیر از عواملی همچون : تخریب فلزي ، آتش سوزي و آسیب پذیري نیروي انسانی جلوگیري می کند . البته لازم به ذکر است نصب صاعقه گیر الکترونیکی فقط خطرات فوق را از بین می برد.
بنابراین براي حفاظت از تجهیزات الکترونیکی و مخابراتی داخل ساختمان از سیستم برقگیر (Surge Arrester) باید استفاده نمود.
حفاظت ثانویه :
علاوه بر خطرات اشاره شده در بالا برخورد مستقیم صاعقه موجب القاء شوکهاي الکتریکی در خطوط انتقال ( خطوط تغذیه ،تلفن ، تلویزیون ، کامپیوتر و...) می گردد. با توجه به رشد روزافزون استفاده از تجهیزات الکترونیکی در زندگی روزمره میزان اهمیت آن بیشتر می گردد. بنابراین براي حفاظت از این سیستمها و کنترل شوکها (Surge Voltage) باید از حفاظت کننده هاي اضافه ولتاژ یعنی برقگیر مطابق با استاندارد IEC61643 - IEC61024 استفاده نمود.

SPD ها (Surge Protective Devices) به دودسته : سوئیچ کننده هاي ولتاژ (Spark Gaps,GDT) و محدود کننده های ولتاژ (وریستور) تقسیم میگردند. ارسترها اغلب براساس جریان تخلیه ماکزیمم Imax ، بیانگر میزان جذب جریان صاعقه بوسیله ارستر بوده) و سطح حفاظت Up ( که بیانگر میزان ولتاژ باقیمانده (Residual) اعمال شده به سیستم حفاظت می باشد) انتخاب می گردند . با توجه به میزان خطر تجهیزات الکترونیکی و حساسیت آنها از سه نوع ارستر کلاس حفاظتی استفاده میگردد.
1- در صورت وجود صاعقه گیر بر بالاي ساختمان :
حفاظت نوع 1 (کلاس B) براي حذف شوکهاي با شکل موج 10/350μSec و رسانده آن به مقدار مناسب استفاده میگردد .
2- در صورت عدم وجود صاعقه گیر :
احتمال شوکهای الکتریکی القائی وجود دارد ، در اینصورت حفاظت از نوع 2 ( کلاس C) برای حذف شوکهای الکتریکی با شکل موج 8/20μSec مورد استفاده قرار می گیرد .

3- حفاظت سطح ثانویه برای تجهیزات حساس یا کنترل از راه دور :
در این حالت حفاظت نوع 3 (کلاسD) مورد استفاده قرار می گیرد .
- در صورت نصب دو سیستم فوق تجهیزات در مقابل صاعقه و اثرات مخرب آن حفاظت می گردند مشروط به اینکه سیستم ارت و هم پتانسیل سازی بطور کامل اجرا گردد.